Nieuw Initiatief: Tune-In 2: European Keyboard Heritage Network, Utrecht 3-4 /9

Foto front van het Instituto Cervantes, Wiki, Luctor IV

UITNODIGING

Graag nodigen wij u uit voor het internationale symposium Tune-In II voor de lancering van het European Keyboard Heritage Network.

3 en 4 september 2026
Instituto Cervantes, Domplein 3, Utrecht

Historische klavierinstrumenten zijn gemaakt om te klinken. Tegenwoordig ontbreken deze echter veelal op de plekken waarvoor ze ooit bestemd waren: kastelen, buitenplaatsen, paleizen, kerken, concertzalen en andere historische gebouwen.

Daarom kiest het European Keyboard Heritage Network voor een nieuwe aanpak.
Dit internationale platform voor stakeholders brengt niet alleen musici, restauratoren, onderzoekers, musea en particuliere collecties uit heel Europa samen. Eigenaren en beheerders van historische gebouwen krijgen een centrale plaats aan tafel. Want juist daar liggen kansen. Immers, ruim vier eeuwen vormden klavierinstrumenten daar een onlosmakelijk element van: zij waren de spil van het sociale, culturele en religieuze leven, van ontmoeting en ontspanning, van feest en ceremonie, van geloof en rouw.

Hoe kunnen historische instrumenten opnieuw onderdeel worden van de beleving van een gebouw? Hoe kunnen muziek, instrument, interieur en geschiedenis elkaar versterken? En hoe kunnen we daarmee bezoekers bereiken die niet vanzelfsprekend voor een historische collectie of klassieke muziek komen?

Dat vraagt ook om een nieuwe blik op de instrumenten zelf. Als levend erfgoed. Als drager van verhalen. Als bron van klank en ervaring. En als middel om nieuwe publieksgroepen kennis te laten maken met geschiedenis, muziek en erfgoed.

Twee dagen. Twee vragen.

Dag 1 – Telling the Story
Hoe vertellen we het verhaal? Hoe maken we klaviererfgoed relevant voor nieuwe publieksgroepen? Hoe kan een historisch huis of buitenplaats het instrument opnieuw een plaats geven in het eigen verhaal – en daarmee nieuwe bezoekers trekken, bestaand publiek laten terugkeren en een jonger en diverser publiek bereiken?

Dag 2 – Keeping It Alive
Wat is nodig om dit levende erfgoed ook werkelijk te laten voortbestaan? Vakmanschap. Kennis. Restauratie. Onderhoud. Bespeelbaarheid. Geschikte locaties. En Europese samenwerking.
De collectie van het Harmonium Museum Nederland krijgt deze middag bijzondere aandacht: hoe brengen we deze instrumenten als levend erfgoed opnieuw tot klinken en onder de aandacht van een nieuw publiek?

Het symposium is nadrukkelijk een werkbijeenkomst. Het startschot voor een Europees netwerk waarin kennis, praktijk en ervaring worden gedeeld.

Uw ervaring en perspectief zijn daarbij van grote waarde. Wij hopen daarom dat u op 3 en 4 september in Utrecht aan het gesprek wilt deelnemen.

Deelname is kosteloos.
Aanmelden SVP en kan hier:
Tune-In Symposium 3–4 September 2026 Registration Form

Het volledige programma vindt u op:
KeyboardHeritage.eu/programme

Het European Keyboard Heritage Network wordt ontwikkeld door Museum Geelvinck. Dit project wordt financieel ondersteund door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap via het Uitvoeringsprogramma Faro. Het onderdeel ‘Keyboard Heritage Futures’ wordt mede mogelijk gemaakt door het Cultuurfonds en het J.W. Strengers Frankfort Fonds. Het symposium vindt parallel aan het Festival Oude Muziek Utrecht plaats.

PERSBERICHT

Historische klavierinstrumenten terug naar de plek waar ze thuishoren

Europees netwerk brengt erfgoedlocaties, muziek en publiek samen

Hoe laat je een eeuwenoud instrument opnieuw spreken? En kan een fortepiano, tafelpiano of harmonium een historisch huis helpen om nieuw, jonger en diverser publiek te bereiken? Op 3 en 4 september wordt in Utrecht het European Keyboard Heritage Network gelanceerd: een nieuw Europees netwerk dat historische klavierinstrumenten niet alleen wil bewaren, maar als levend erfgoed opnieuw een plaats wil geven in de samenleving.

Vier eeuwen lang waren klavierinstrumenten een vanzelfsprekend onderdeel van het leven in kastelen, buitenplaatsen, paleizen, kerken en woonhuizen. Ze klonken bij feesten en ceremonies, bij geloof en rouw, bij ontmoeting en ontspanning. Muziek bracht mensen bij elkaar en opende een venster naar de wereld.

Veel van die instrumenten zijn inmiddels verdwenen uit de omgeving waarvoor zij ooit werden gemaakt. Sommige kwamen in musea en depots terecht. Andere bevinden zich in particuliere collecties of dreigen verloren te gaan. Tegelijkertijd verdwijnt ook de specialistische kennis van restauratoren, stemmers en technici die nodig is om deze instrumenten daadwerkelijk te laten klinken.

Het European Keyboard Heritage Network wil daar verandering in brengen.

Niet alleen het instrument, maar ook de plek

Vernieuwend is dat het netwerk niet uitsluitend musici, restauratoren, onderzoekers, musea en particuliere collecties bij elkaar brengt. Ook eigenaren en beheerders van kastelen, buitenplaatsen, historische huizen, kerken en andere erfgoedlocaties krijgen een centrale plaats aan tafel. Juist in die combinatie liggen nieuwe mogelijkheden.

Een historisch klavierinstrument kan een gebouw opnieuw een stem geven. Muziek, interieur, geschiedenis en plek komen samen. Zo wordt een uitgedoofd object uit een stoffig verleden opeens een aansprekende ervaring voor de bezoeker.

En dat biedt kansen voor de historische locaties zelf: nieuwe bezoekers aantrekken, bestaand publiek laten terugkomen en een jonger en meer divers publiek bereiken.

“Zo’n klavierinstrument hoeft geen zwijgend sta-in-de-weg te zijn. Zodra het weer bespeeld wordt, verandert ook de beleving van die plek. Je hoort de geschiedenis. Vergelijk het met een kathedraal die je binnenwandelt als het grote orgel klinkt! Tegelijk kun je er mensen mee bereiken die niet vanzelfsprekend naar klassieke muziek of een historische collectie komen,” aldus initiatiefnemer Jurn Buisman, directeur van Museum Geelvinck en secretaris-generaal van ICOMOS.

Van Tune-In naar een Europees netwerk

Het nieuwe netwerk bouwt voort op Tune-In, het Europese project dat Museum Geelvinck in 2025 uitvoerde in samenwerking met het International Music Council (UNESCO) en met steun van het Europese programma Music Moves Europe / LIVEMX.

Tune-In bracht in drie internationale webinars en een meerdaags symposium in Utrecht musici, festivals, muziekcentra en academici bijeen. Centraal stonden nieuwe manieren om klassieke en oude muziek te verbinden met andere culturele tradities, nieuwe presentatievormen en vooral nieuwe publieksgroepen. Het project leidde tot het Tune-In Utrecht Statement (2025) en tot de wens om de ontstane samenwerking structureel voort te zetten.

Tijdens een voorbereidende Europese bijeenkomst in juni 2026 bleek opnieuw brede bijval voor deze volgende stap. Diverse organisaties, waaronder Europa Nostra, REMA-European Early Music Network en het Centre Européen de Musique spraken hun steun uit voor de opzet van het European Keyboard Heritage Network.

Twee dagen: vertellen én in leven houden

Het internationale lanceringssymposium vindt plaats op 3 en 4 september in Instituto Cervantes aan het Domplein in Utrecht, parallel aan het Festival Oude Muziek Utrecht.

De eerste dag, Telling the Story, draait om de vraag hoe historische klavierinstrumenten nieuwe betekenis kunnen krijgen voor bezoekers en lokale gemeenschappen. Praktijkvoorbeelden uit verschillende Europese landen laten zien hoe historische locaties, instrumenten, verhalen en muziek elkaar kunnen versterken.

De tweede dag, Keeping It Alive, richt zich op de voorwaarden die nodig zijn om dit erfgoed daadwerkelijk levend te houden: vakmanschap, restauratie, onderhoud, bespeelbaarheid, geschikte locaties en Europese samenwerking.

Bijzondere aandacht is er die middag voor de collectie van het Harmonium Museum Nederland. Wat is de toekomst van harmoniums in Nederland? Wat kunnen we leren van het buitenland? En hoe kunnen ook deze vaak ondergewaardeerde instrumenten opnieuw gaan klinken en een nieuw publiek bereiken?

Geen eenmalig symposium

In 2026 en 2027 volgen negen internationale webinars waarin verschillende groepen stakeholders gezamenlijk verder werken aan praktische oplossingen. Het traject moet leiden tot een aanzet voor Europese uitwisseling en richtlijnen voor onder meer het gebruik en de herplaatsing van historische klavierinstrumenten, collectiebeleid en de samenwerking met historische locaties.

In september 2027 volgt een tweede internationaal symposium. De opzet is erop gericht gezamenlijk economisch levensvatbare bezoekersmodellen voor historische locaties te ontwikkelen. Daarvoor brengt het netwerk vijf groepen stakeholders bijeen die elkaar nu nog te weinig weten te vinden: (1) musea en particuliere collecties die de instrumenten bezitten; (2) restauratoren, instrumentbouwers, technici en gespecialiseerde toeleveranciers die ze kunnen restaureren en bespeelbaar houden; (3) musici, ensembles, festivals, componisten en andere creatieve makers die met deze instrumenten kunst produceren en daarmee publiek trekken; (4) historische locaties waar deze instrumenten thuishoren en opnieuw deel kunnen worden van de beleving van de plek; en (5) beleidsmakers en cultuurfondsen die ervoor kunnen zorgen dat deze partijen elkaar vinden en de stimulans bieden om gezamenlijk aan de slag gaan.

Door kennis en best practices te delen en deze vijf groepen stakeholders met elkaar te verbinden, moet een nieuwe praktijk ontstaan waarin historische klavierinstrumenten niet alleen worden bewaard, maar opnieuw gaan functioneren – artistiek, maatschappelijk én economisch duurzaam.

De ambitie is uiteindelijk een blijvend Europees netwerk waarin muziekcreatie, collecties muziekinstrumenten, gespecialiseerd vakmanschap en gebouwd erfgoed niet langer los van elkaar worden benaderd.

Het streven is om vier eeuwen Europese muziekgeschiedenis niet alleen te bewaren, maar opnieuw te laten klinken op de plekken waar zij ooit thuis was. Daarmee willen we een nieuw, breed en divers publiek bereiken én dit erfgoed toekomst geven: door jonge musici, componisten, restauratoren, instrumentbouwers en andere creatieve makers de mogelijkheid te bieden ermee te werken en er ook een professioneel bestaan mee op te bouwen.

Deelname aan het symposium is kosteloos.

Meer informatie en het volledige programma:
KeyboardHeritage.eu/programme

Aanmelden:
Tune-In II Symposium 3–4 September 2026 Registration Form

Het European Keyboard Heritage Network is een initiatief van Museum Geelvinck, trekker van Geelvinck Muziek Musea; dit is een samenwerkingsverband van verschillende muziekinstellingen, die tezamen meer dan 700 klavierinstrumenten beheren, alsmede diverse belangrijke archieven, vakbibliotheken en onder meer een collectie van ruim 40.000 pianolarollen. Het project wordt financieel ondersteund door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap via het Uitvoeringsprogramma Faro. Het onderdeel Keyboard Heritage Futures wordt mede mogelijk gemaakt door het Cultuurfonds en het J.W. Strengers Frankfort Fonds.

CONTACT:

Anastasia Iakovleva
Projectcoördinator Museum Geelvinck (Engelstalig)
anastasia.iakovleva@geelvinck.nl
+31 645741652

Dunya Verwey
Programmacurator Museum Geelvinck (Nederlandstalig)
verwey@geelvinck.nl
+31 654794606

Meer informatie:
https://keyboardheritage.eu/